Een omgevingsvergunning is één vergunning voor activiteiten die vroeger via aparte vergunningen liepen. Waar u vroeger voor een verbouwing soms een bouwvergunning, een sloopvergunning en een kapvergunning naast elkaar nodig had, met elk hun eigen loket en eigen procedure, vraagt u nu in principe één vergunning aan die al die activiteiten samen dekt.
De gedachte daarachter is dat één fysieke ingreep, zoals het uitbreiden van een bedrijfspand, vaak meerdere regels tegelijk raakt: iets wordt gebouwd, misschien wordt er iets gesloopt, er staat een boom in de weg, of de activiteit raakt de omgeving op een andere manier. In plaats van die regels stuk voor stuk langs te lopen bij verschillende instanties, beoordeelt de gemeente de aanvraag in samenhang. Dat is de kern van de omgevingsvergunning: één aanvraag, één beoordeling, één besluit.
Welke activiteiten vallen eronder
De omgevingsvergunning kan verschillende activiteiten bundelen. Denk aan het bouwen of verbouwen van een pand, het slopen van een bouwwerk, het aanleggen van bijvoorbeeld een inrit of parkeerplaats, het kappen van een boom, het plaatsen van reclame, en soms ook milieugerelateerde activiteiten. Welke van die activiteiten voor een specifieke situatie daadwerkelijk vergunningplichtig zijn, hangt af van het bestemmingsplan of omgevingsplan van de gemeente, van de plaatselijke verordening en van de aard van de ingreep zelf.
Niet elke activiteit die op deze lijst lijkt te passen, vraagt ook echt om een vergunning. Sommige kleinere ingrepen zijn juist vergunningvrij verklaard, en die uitzonderingen verschillen weer per gemeente en per situatie. Wie wil weten welke activiteiten in zijn geval meetellen, doet er goed aan dat per activiteit en per gemeente na te gaan in plaats van uit te gaan van een landelijke vuistregel.
Waarom één vergunning de aanvraag eenvoudiger maakt
Het praktische voordeel van deze opzet zit vooral in de organisatie van de aanvraag. Eén dossier, met de daarbij horende tekeningen en onderbouwing, wordt door de gemeente in samenhang beoordeeld. Dat scheelt niet alleen papierwerk, het voorkomt ook dat twee losse procedures elkaar tegenspreken, bijvoorbeeld wanneer een bouwactiviteit wel is toegestaan maar het kappen van een boom die ervoor moet wijken apart zou worden afgewezen.
Dat neemt niet weg dat de inhoudelijke toets per activiteit anders blijft. De gemeente kijkt bij het bouwonderdeel naar andere criteria dan bij het onderdeel dat over een boom gaat. Eén vergunning betekent dus niet één simpele toets, maar wel één moment waarop u als aanvrager met de gemeente in gesprek bent en één moment waarop bezwaar of beroep openstaat, in plaats van meerdere afzonderlijke trajecten na elkaar.
Vergunningvrij blijft ernaast bestaan
De omgevingsvergunning vervangt niet het onderscheid tussen wel en niet vergunningplichtig. Een activiteit die vergunningvrij is, blijft dat; de omgevingsvergunning is alleen het instrument dat wordt gebruikt zodra er wél een toestemming nodig is voor een of meer onderdelen van een plan. Voor wie twijfelt of een concrete verbouwing, aanbouw of kapactiviteit onder de vergunningplicht valt, is dat onderscheid dan ook het eerste dat helder moet zijn, voordat de vraag over de omgevingsvergunning zelf aan de orde komt. in een paar vragen zien of uw plan vergunningplichtig is geeft daar een eerste richting in, zonder dat u meteen het bestemmingsplan hoeft door te spitten.
Wat de gemeente met uw aanvraag doet
Zodra een aanvraag binnenkomt, toetst de gemeente die aan de regels die voor de betrokken activiteiten gelden: het omgevingsplan, welstandscriteria waar die van toepassing zijn, en eventuele aanvullende voorwaarden uit de plaatselijke verordening. Voor de behandeling worden leges in rekening gebracht, en de hoogte daarvan staat in de legesverordening van de gemeente zelf; die verschilt per gemeente en wordt jaarlijks vastgesteld. Hoe lang de beoordeling duurt, staat eveneens in de wet en de plaatselijke regelgeving en hangt af van het type activiteit en van eventuele aanvullende procedures, zoals inspraak van omwonenden.
Omdat leges en termijnen per gemeente en per activiteit verschillen, is een algemene indicatie voor heel Nederland niet goed te geven. alle vergunningtypes per situatie uitgezocht biedt daarom per gemeente en per activiteit de vindplaats en de peildatum van de geldende tarieven, zodat u niet hoeft te gissen naar wat in uw geval van toepassing is.
Wat dit betekent voor uw aanvraag
Voor een ondernemer die een pand wil uitbreiden of verbouwen, betekent deze opzet vooral dat het zinvol is om vooraf in kaart te brengen welke activiteiten in het plan zitten die apart worden getoetst: bouwen, slopen, kappen, een inrit aanleggen. Dat overzicht bepaalt namelijk welke stukken bij de aanvraag moeten, en dus ook hoeveel tijd de voorbereiding kost. Meer over wat er precies in die stukken hoort en waar de gegevens vandaan komen, leest u op hoe de informatie op permi.eu tot stand komt.
Wie voor een concrete situatie wil weten of, en zo ja welke, omgevingsvergunning nodig is, vindt op permi.eu een gratis check die dat per gemeente en per activiteit uitzoekt, met de vindplaats in de officiële regeling erbij. Dat is een goed startpunt voordat u met de gemeente of met een adviseur in gesprek gaat over de volgende stap.