permi.eu

Waarom verschillen legestarieven honderden euro's per gemeente?

Elke gemeente stelt haar eigen legesverordening vast, en dat verklaart waarom een vergelijkbare vergunning in de ene plaats aanzienlijk meer kost dan in de buurgemeente.

Leges voor een omgevingsvergunning verschillen tussen gemeenten omdat elke gemeenteraad zelf een legesverordening vaststelt. Er bestaat geen landelijk tarief: de hoogte van het bedrag, de manier van berekenen en zelfs de indeling in categorieën worden per gemeente apart besloten. Twee ondernemers die vlak bij elkaar over een gemeentegrens wonen, kunnen voor nagenoeg dezelfde verbouwing dus heel verschillende bedragen betalen.

Dat verschil zit hem niet in willekeur, maar in de manier waarop gemeenten hun begroting inrichten en hun diensten waarderen. De ene gemeente rekent leges als vast bedrag per vergunningtype, de andere als percentage van de bouwkosten, en weer een andere hanteert een combinatie van beide. Daardoor is een vergelijking tussen gemeenten alleen zinvol als u de volledige verordening naast elkaar legt, niet alleen het eindbedrag.

Hoe een gemeente tot haar tarief komt

Gemeenten mogen leges in rekening brengen voor diensten die zij voor een individuele aanvrager verrichten, zoals het beoordelen van een vergunningaanvraag. Het uitgangspunt daarbij is dat de gemeente met de leges niet meer in rekening brengt dan de kosten die zij redelijkerwijs maakt om die dienst te verlenen. Hoe gemeenten die kosten precies berekenen, verschilt: de ene gemeente rekent ambtelijke uren, toetsingskosten en overhead gedetailleerd door, de andere werkt met tarieven die al jaren via indexering worden bijgesteld.

Ook de lokale politiek speelt een rol. Een gemeenteraad kan ervoor kiezen leges bewust laag te houden om bouwinitiatieven te stimuleren, of juist hoger vast te stellen om andere gemeentelijke taken te bekostigen. Dat maakt leges, anders dan bijvoorbeeld een boete, een beleidskeuze die ieder jaar opnieuw tegen het licht kan worden gehouden bij de begroting.

Wat er precies in een legesverordening staat

De legesverordening is een officieel document dat de gemeenteraad jaarlijks of periodiek vaststelt en dat voor iedereen raadpleegbaar is. Daarin staat per categorie vergunning welk tarief geldt, vaak met een tabel die oploopt naar gelang de bouwkosten, de oppervlakte of de aard van de werkzaamheden. Voor een dakkapel gelden doorgaans andere staffels dan voor een bedrijfsverbouwing, en voor een aanvraag die wordt ingetrokken of niet-ontvankelijk wordt verklaard, kan een apart, lager tarief gelden.

Omdat deze verordeningen los van elkaar worden vastgesteld, verschillen ook de peildata waarop een tarief geldig is. Een tarief dat op 1 januari is vastgesteld, kan halverwege het jaar al zijn bijgesteld. Wie een vergelijking maakt tussen gemeenten, doet er daarom goed aan altijd de datum van de geraadpleegde tekst te noteren. hoe de tarieven per gemeente worden opgehaald en gedateerd legt uit hoe dat in de praktijk werkt.

Waarom gelijke verbouwingen toch verschillend uitpakken

Voor een ondernemer die een bedrijfspand verbouwt of uitbreidt, telt niet alleen het legesbedrag zelf, maar ook de manier waarop dat bedrag wordt opgebouwd. Een gemeente die werkt met een percentage van de bouwsom kan bij een kostbare verbouwing fors hoger uitkomen dan een gemeente met een vast bedrag per vergunningtype, ook al is de ingreep bouwkundig vergelijkbaar. Daarnaast kunnen gemeenten verschillende regels hanteren voor zaken als een vooroverleg, een wijziging tijdens de procedure of een gecombineerde aanvraag voor meerdere activiteiten, wat ook meetelt in het uiteindelijke bedrag.

Dit verklaart waarom vergelijkingen die op internet circuleren vaak maar beperkt bruikbaar zijn: ze nemen zelden de volledige staffel en de actuele peildatum mee. Voor een goed beeld is het nodig de verordening van de eigen gemeente te raadplegen, niet een gemiddeld landelijk cijfer.

Wat u daarmee kunt

Als u wilt weten welk tarief voor uw situatie geldt, is de legesverordening van uw eigen gemeente de juiste bron, aangevuld met de regels uit de plaatselijke verordening die op uw type bouwwerk van toepassing zijn. Met een korte check die direct een indicatie geeft ziet u per gemeente welk tarief hoort bij uw type aanvraag, met de vindplaats en de peildatum erbij, zodat u zelf kunt nagaan waar het bedrag vandaan komt.

Omdat elk vergunningtype zijn eigen staffel en voorwaarden kent, loont het ook om per situatie te laten uitzoeken welke vergunning en welk tarief gelden, in plaats van af te gaan op een vergelijking met een andere gemeente. Voor de precieze uitleg van uw eigen situatie, of bij twijfel over de juiste interpretatie van een verordening, blijft de gemeente zelf of een jurist het aangewezen aanspreekpunt.

Wilt u snel weten wat in uw gemeente geldt, zonder eerst zelf de verordening te doorzoeken? Doe de gratis check of bekijk de antwoorden op vragen die andere ondernemers al stelden om te zien hoe andere bedrijven hiermee omgaan.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies.