Twee dakkapellen op één dak: wat verandert er ten opzichte van één?
Twee dakkapellen op hetzelfde dakvlak zijn niet automatisch vergunningplichtig, maar de vrijstelling voor vergunningvrij bouwen kijkt naar het dakvlak als geheel. Iedere dakkapel moet afzonderlijk aan de maximale breedte, aan de afstand tot de zijkanten van het dak en aan de afstand tot de nok voldoen, en bij een tweede dakkapel komt daar de afstand tot de eerste dakkapel bij. Voldoet een van de twee niet aan die maten, dan valt de hele ingreep buiten de vergunningvrije regeling en is voor beide dakkapellen een omgevingsvergunning nodig, niet alleen voor de kapel die de maat overschrijdt.
Daarnaast speelt het straatbeeld een grotere rol dan bij één dakkapel. Veel gemeenten leggen in hun welstandsnota vast dat meerdere dakkapellen op één dakvlak gelijk van vorm, maat en plaatsing moeten zijn. Die eis staat los van de vergunningvrije maten en telt ook mee wanneer er wél een vergunning wordt aangevraagd. Bouwen zonder vergunning betekent in dat geval ook bouwen zonder die welstandstoets vooraf, wat het risico op een afwijkend beeld tussen de twee kapellen en op vragen achteraf groter maakt.
Waarom de regels bij twee dakkapellen strenger optellen
De regeling voor vergunningvrij bouwen stelt een maximale breedte per dakkapel in verhouding tot de breedte van het dakvlak, samen met een minimumafstand tot de zijkanten van het dak en tot de nok. Bij twee dakkapellen naast elkaar telt een gemeente de gezamenlijke breedte en de tussenruimte mee bij het bepalen of er nog genoeg dakvlak overblijft om aan de vrijstelling te voldoen. Ook de afstand tussen de twee dakkapellen onderling is relevant: is die te klein, dan kan het geheel worden gezien als één brede constructie in plaats van twee losse dakkapellen, en gelden daarvoor weer andere maten.
De maten uit de vergunningvrije regeling zelf verschillen niet per gemeente, maar de manier waarop een gemeente beoordeelt of twee dakkapellen voldoende los van elkaar staan, kan per situatie verschillen. Op het overzicht van vergunningen per situatie staat per type verbouwing toegelicht welke stukken en tekeningen daarbij worden gevraagd.
Symmetrie: waarom gemeenten hier vaker om vragen dan bij één dakkapel
Bij één dakkapel gaat de welstandstoets vooral over de verhouding tot het dakvlak en de gevel. Bij twee dakkapellen op hetzelfde dakvlak komt daar de onderlinge verhouding bij: gemeenten zien twee ongelijke dakkapellen sneller als storend voor het straatbeeld dan één dakkapel, en nemen daarom in hun welstandsnota vaak een aparte bepaling op die vraagt om gelijke uitvoering, gelijke plaatsing ten opzichte van de dakrand en gelijke materialen. Die eis geldt naast, en soms strenger dan, de eis die voor één losse dakkapel zou gelden.
Of een concreet plan aan die symmetrie-eis voldoet, staat niet in de vergunningvrije regeling maar in de lokale welstandsnota, en dat verschilt per gemeente. Wie dat voor de eigen situatie wil nagaan, kan in een paar vragen zien of het plan binnen de vrijstelling past voordat er tekeningen worden gemaakt.
Wat betekent dit voor de aanvraag en de kosten
Zodra een van beide dakkapellen buiten de vergunningvrije maten valt, is voor het geheel een omgevingsvergunning nodig. De gemeente toetst dan aan het bouwvlak, aan de welstandsnota en aan de constructieve gegevens die bij de aanvraag horen. De leges voor die aanvraag verschillen per gemeente en staan in de eigen legesverordening; bij twee dakkapellen tegelijk kan dat gaan om leges voor één aanvraag met twee onderdelen, of om twee afzonderlijke beoordelingen, afhankelijk van hoe de gemeente dat administratief inricht.
Omdat die tarieven en de precieze vindplaats per gemeente wisselen, is het raadzaam de gegevens rechtstreeks bij de bron te bekijken in plaats van op een schatting af te gaan. Op permi.eu staat bij elke gemeentepagina waar het tarief vandaan komt en op welke datum het is opgehaald; hoe die gegevens worden verzameld staat toegelicht op de pagina daarover.
Een gedeeld dakvlak: als de buren ook een dakkapel willen
Bij een twee-onder-een-kapwoning of een rijtjeshuis loopt het dakvlak vaak door tot over de erfgrens. Wil de buur ook een dakkapel op dat dakvlak, dan raakt dat de symmetrie-eis rechtstreeks: twee dakkapellen van verschillende bouwers op één doorlopend dakvlak worden door de welstandstoets als één geheel beoordeeld, ook als het om twee aparte aanvragen gaat. Afspraken over vorm en plaatsing tussen buren lossen dat praktisch vaak op, maar zeggen niets over de vergunningplicht zelf; die blijft voor iedere eigenaar afzonderlijk gelden.
Hoe u dit voor uw situatie nagaat
Of twee dakkapellen op uw dak binnen de vergunningvrije regeling vallen, hangt af van de exacte maten, de onderlinge afstand en de welstandsnota van de gemeente waarin het pand staat. Een jurist of de gemeente zelf kan die situatie beoordelen; de gratis check op permi.eu geeft daarbij een eerste richting, met de vindplaats van de regels erbij zodat u kunt nalezen waar de uitkomst op is gebaseerd. Twijfelt u tussen begrippen als welstand, bouwvlak of achtererfgebied, dan staat een overzicht daarvan bij de veelgestelde vragen over vergunningen.
Wilt u weten of uw plan voor twee dakkapellen vergunningvrij is of niet, doe dan de gratis check op permi.eu of lees eerst de andere onderwerpen over dakkapellen en welstand door.