Een omgevingsvergunning kent twee procedures met elk een eigen wettelijke termijn: de reguliere procedure duurt doorgaans acht weken, de uitgebreide procedure doorgaans zesentwintig weken. Beide termijnen kunnen eenmalig worden verlengd. Welke procedure van toepassing is, hangt af van wat u aanvraagt, niet van de gemeente waar u woont of werkt.
In de praktijk ervaren veel aanvragers dat het langer duurt dan deze termijnen suggereren. Dat komt meestal niet doordat de gemeente de wet negeert, maar doordat de klok pas gaat lopen zodra een aanvraag volledig is, en doordat onvolledige of onduidelijke stukken de behandeling onderbreken. De wettelijke termijn is dus een betrouwbaar startpunt, maar geen garantie voor uw eigen ervaring.
De twee procedures: regulier en uitgebreid
De reguliere procedure geldt voor de meeste eenvoudige bouwplannen: een dakkapel, een aanbouw, een schutting die niet vergunningvrij is. De gemeente neemt hier in beginsel binnen acht weken een besluit, zonder dat u als aanvrager tussentijds iets hoeft te doen behalve antwoorden als er aanvullende informatie wordt gevraagd.
De uitgebreide procedure geldt voor plannen met meer impact, bijvoorbeeld wanneer wordt afgeweken van het omgevingsplan op een manier die niet onder de reguliere regeling valt, of wanneer er sprake is van een activiteit met milieugevolgen. Hier geldt een termijn van doorgaans zesentwintig weken, en is er meestal ook een fase waarin een ontwerpbesluit ter inzage ligt en belanghebbenden kunnen reageren voordat het definitieve besluit volgt. Welke procedure voor een specifiek plan geldt, is niet in elk geval op voorhand vanzelfsprekend; de gemeente bepaalt dit bij de beoordeling van de aanvraag.
Waarom de wettelijke termijn een richtlijn is, geen garantie
De termijn start pas op het moment dat de aanvraag als volledig wordt aangemerkt. Ontbreekt er een tekening, een berekening of een onderbouwing, dan kan de gemeente u vragen om aanvulling. De periode die u nodig heeft om die aanvulling te leveren, telt niet mee in de wettelijke termijn. Een aanvraag die op papier acht weken duurt, kan daardoor in de praktijk meerdere maanden in beslag nemen voordat het besluit er ligt.
Ook een verlenging is wettelijk voorzien: de gemeente mag de termijn eenmalig met een periode verlengen, bijvoorbeeld omdat advies van een andere instantie nodig is of omdat het plan complexer blijkt dan aanvankelijk gedacht. Dat is geen uitzonderingssituatie maar een onderdeel van de normale procedure. Wat nog niet vaststaat, is of en wanneer dat in uw geval gebeurt; dat bepaalt de gemeente per aanvraag.
Wat de behandeltijd in de praktijk beïnvloedt
De belangrijkste reden dat een aanvraag langzamer verloopt dan de wettelijke termijn, is onvolledigheid bij indiening. Een situatietekening die niet aansluit bij de werkelijke maatvoering, een ontbrekende foto van de bestaande situatie, of een berekening die niet overeenkomt met de aangevraagde activiteit leidt al snel tot een verzoek om aanvulling. Welke stukken precies nodig zijn, verschilt per type aanvraag en per gemeente, en staat beschreven op de pagina per vergunningtype.
Daarnaast spelen externe adviezen een rol. Valt een plan binnen de nabijheid van een monument, een waterkering of een beschermde boom, dan vraagt de gemeente vaak advies op bij een andere instantie. Dat advies moet worden afgewacht voordat het besluit kan worden genomen, en dat raakt niet aan de reguliere of uitgebreide termijn zelf maar wel aan het moment waarop u daadwerkelijk bericht krijgt.
Wat u zelf kunt doen om vertraging te beperken
De meeste vertraging ontstaat voordat de officiële termijn start, namelijk bij het samenstellen van de aanvraag. Een vooroverleg met de gemeente kan onduidelijkheden al in een vroeg stadium blootleggen, voordat de formele aanvraag wordt ingediend. Ook het gebruik van actuele, officiële tarieven en vereisten voorkomt dat een aanvraag wordt teruggestuurd omdat deze niet aansluit bij de geldende regeling van uw gemeente.
Of uw plan volledig vergunningvrij is, onder de reguliere procedure valt, of een uitgebreide behandeling vergt, hangt af van de concrete situatie en het geldende omgevingsplan. Een eerste indicatie daarvan krijgt u via een check in enkele vragen, die ook aangeeft welke procedure en welk tarief bij uw gemeente horen. Hoe de onderliggende gegevens worden opgehaald en bijgehouden, leest u op de pagina over onze werkwijze.
Voor de beoordeling van uw eigen aanvraag, inclusief de vraag welke termijn concreet van toepassing is en of een verlenging aan de orde kan zijn, blijft de gemeente of een jurist de aangewezen partij. Algemene vragen over de procedure, inclusief veelgestelde onduidelijkheden, zijn gebundeld op de pagina met veelgestelde vragen.
Wilt u weten welke procedure en welke termijn bij uw plan en uw gemeente horen? Doe de gratis check en bekijk de bijbehorende tarieven en vindplaatsen, of lees de andere onderwerpen rond vergunningen op permi.eu.