Een aanbouw aan de achterkant van een pand kan vergunningvrij zijn, maar dat hangt af van een aantal voorwaarden tegelijk: waar het pand staat, hoe groot de aanbouw wordt, hoe hoog hij is en hoe dicht hij bij de perceelsgrens komt. Voldoet de aanbouw niet aan al die voorwaarden, dan is een omgevingsvergunning nodig en moet de aanvraag eerst door de gemeente worden beoordeeld voordat er gebouwd mag worden.
De regeling maakt daarbij onderscheid tussen het achtererfgebied en de rest van het perceel. Een aanbouw die binnen het achtererfgebied blijft, aan bepaalde maximale afmetingen voldoet en op voldoende afstand van de openbare weg staat, valt in veel gevallen onder de vergunningvrije categorie. Zodra de aanbouw aan de voorkant komt, hoger wordt dan toegestaan, of het perceel voor een groter deel bebouwt dan de regeling toelaat, is dat niet meer het geval. Welke maten en percentages precies gelden, verschilt per gemeente en staat in het omgevingsplan dat voor uw adres van toepassing is.
Wat valt onder een aanbouw
Een aanbouw is een uitbreiding die vast aan het bestaande pand zit, in tegenstelling tot een vrijstaand bijgebouw dat los op het perceel staat. Beide vallen onder de bredere categorie die de regeling "bijbehorend bouwwerk" noemt, maar de beoordeling verschilt: bij een aanbouw telt onder meer mee hoe hij zich verhoudt tot de bestaande gevel en het dak van het hoofdgebouw. Een uitbouw van de keuken, een serre aan de achtergevel of een extra kantoorruimte tegen het bedrijfspand aan vallen allemaal onder deze categorie, ongeacht of het pand woning of bedrijfsruimte is.
Wanneer blijft een aanbouw vergunningvrij
De vergunningvrije ruimte is opgebouwd uit een combinatie van criteria: de locatie op het perceel, de oppervlakte die al bebouwd is, de maximale hoogte van de aanbouw en de afstand tot de zijdelingse perceelsgrens. Toezichthouders kijken bij een controle naar al deze punten samen, niet naar één losse maat. Dat betekent dat een aanbouw die op het eerste gezicht klein oogt, alsnog vergunningplichtig kan zijn als het perceel al grotendeels is volgebouwd, of als de aanbouw net over de grens van het achtererfgebied uitsteekt.
Omdat deze maten per gemeente zijn vastgelegd in het omgevingsplan en de bijbehorende regeling, is een algemene vuistregel niet betrouwbaar genoeg om op te bouwen. Voor een concreet adres is het raadzaam die maten na te gaan voordat er wordt gebouwd; in een paar vragen ziet u waar uw situatie staat op basis van de regeling die voor uw gemeente geldt.
Wat gebeurt er als de aanbouw wél vergunningplichtig is
Valt de aanbouw buiten de vergunningvrije voorwaarden, dan is een omgevingsvergunning nodig voordat er gebouwd mag worden. De gemeente toetst de aanvraag dan onder meer aan het omgevingsplan en, afhankelijk van de locatie, aan welstand. Bij deze aanvraag hoort een set tekeningen en een beschrijving van de bouwplannen; welke stukken precies nodig zijn, verschilt per gemeente en per type aanbouw. Een overzicht per situatie laat zien welke vergunning van toepassing is en welke stukken erbij horen.
Wat de aanvraag kost en hoe lang die duurt
De leges voor een omgevingsvergunning staan in de legesverordening van de gemeente en verschillen daardoor van plaats tot plaats. Ook de behandeltermijn is niet overal gelijk, en hangt mede af van of er een uitgebreide of een reguliere procedure van toepassing is. Deze gegevens zijn per gemeente terug te vinden, met de vindplaats in de officiële regeling en de datum waarop die is opgehaald; zo weet u waar het bedrag en de termijn vandaan komen in plaats van dat u op een schatting vertrouwt.
Overleg met de gemeente en de buren
Ook wanneer een aanbouw vergunningvrij is, blijft het verstandig om vooraf bij de gemeente na te gaan of de geplande maten kloppen met de regeling voor dat specifieke adres, zeker bij een bedrijfspand waar meerdere gebruiksfuncties samenkomen. Daarnaast speelt de relatie met de buren vaak een rol die niet in de regeling staat maar in de praktijk wel meeweegt, bijvoorbeeld bij lichtinval of uitzicht. Een kort gesprek vooraf voorkomt dat een op papier toegestane aanbouw alsnog tot een langslepend geschil leidt. Hier leest u waar de informatie op permi.eu vandaan komt en hoe die wordt bijgehouden.
Twijfelt u of uw aanbouw binnen de vergunningvrije regels blijft, of wilt u eerst weten wat de aanvraag voor uw gemeente kost en hoe lang die duurt? De gratis check op permi.eu geeft dat antwoord op basis van de regeling die voor uw adres geldt, en de veelgestelde vragen geven een eerste beeld van hoe dat proces eruitziet.