Sloot dempen of een dam aanleggen: wie beslist hierover?
Wie een sloot op zijn terrein wil dempen, of juist een dam of duiker wil aanleggen om een sloot over te steken, komt bij een andere instantie uit dan bij de meeste bouwplannen. Niet de gemeente is hier het eerste aanspreekpunt, maar het waterschap. Sloten, greppels en andere waterlopen maken deel uit van het watersysteem waar het waterschap over gaat, en werkzaamheden daaraan raken de aan- en afvoer van water in de omgeving.
Of u een vergunning nodig heeft, een melding moet doen of helemaal niets hoeft te regelen, hangt af van de regels van uw eigen waterschap. Die regels staan niet in de APV of de legesverordening van de gemeente, maar in de zogeheten keur: het reglement waarmee het waterschap werkzaamheden aan watergangen, dijken en oevers reguleert. Elk waterschap stelt zijn eigen keur op, en de grenzen verschillen daardoor per regio.
Waarom het waterschap en niet de gemeente
Een sloot voert regenwater af, houdt water vast bij droogte en is vaak onderdeel van een groter afwateringssysteem dat meerdere percelen en soms hele polders bedient. Als u die sloot dempt of gedeeltelijk afsluit met een dam, verandert de doorstroming en de bergingscapaciteit van het water, niet alleen op uw eigen perceel maar mogelijk ook bij de buren of verderop in het systeem. Waterschappen zijn opgericht om precies dat soort effecten te beoordelen en te beheren, en daarom ligt de eerste toets daar, ongeacht wat de gemeente in het omgevingsplan heeft vastgelegd.
De gemeente blijft wel in beeld zodra er ook een bouwwerk bij komt kijken, zoals een brug of een verharde oprit over de dam heen. In dat geval kan een omgevingsvergunning van de gemeente nodig zijn naast wat het waterschap vraagt. Deze twee trajecten lopen los van elkaar en worden ook los beoordeeld, ook al gaat het in de praktijk om één en dezelfde ingreep in de tuin of op het bedrijfsterrein.
Wat de keur van het waterschap regelt
De keur beschrijft welke werkzaamheden aan watergangen zijn toegestaan, welke daarvan zonder toestemming mogen, en welke pas na een melding of een vergunning mogen starten. Vaak staat er ook in hoe ver u van een sloot vandaan moet blijven met bebouwing of beplanting, en wie verantwoordelijk is voor onderhoud van een watergang die over uw perceel loopt. Voor het dempen van een sloot en het aanleggen van een dam of duiker geldt bijna altijd een van deze drie routes: vrij toegestaan binnen bepaalde grenzen, een melding vooraf, of een watervergunning die het waterschap eerst moet beoordelen.
Welke route van toepassing is, hangt onder meer af van de breedte en functie van de sloot, of er sprake is van een hoofdwatergang die het waterschap zelf beheert, en of de ingreep gevolgen heeft voor de waterberging in de omgeving. Omdat deze indeling per waterschap verschilt, is de tekst van de eigen keur de aangewezen plek om dat na te gaan, niet een algemene richtlijn die voor het hele land zou gelden.
Melding of vergunning: het verschil
Bij een melding geeft u vooraf door wat u van plan bent, en kan het waterschap binnen een vaste termijn reageren als er bezwaren zijn; gebeurt dat niet, dan mag het werk doorgaan. Bij een watervergunning beoordeelt het waterschap de aanvraag inhoudelijk voordat u mag beginnen, en kan het voorwaarden stellen aan de uitvoering. Welke van de twee van toepassing is op uw situatie, en welke stukken daarbij horen, staat beschreven op de website van het eigen waterschap of in de keur zelf.
Het is voor ondernemers met een terrein aan het water, zoals een loods met een sloot aan de achterzijde of een bedrijfsterrein met een insteekhaven, verstandig om dit vroeg in het proces uit te zoeken. Een vergunningaanvraag bij het waterschap kan namelijk enige tijd in beslag nemen, en dat speelt mee in de planning van een verbouwing of terreinaanpassing.
Wat overlapt met de rest van de aanvraag
Omdat waterschap en gemeente gescheiden bevoegdheden hebben, is het nuttig om bij een groter plan, zoals een nieuwe inrit met een dam over een sloot, beide sporen naast elkaar te leggen voordat u begint. Op het overzicht van vergunningen per situatie ziet u hoe een concrete verbouwing meestal in stukken uiteenvalt, en welke daarvan bij de gemeente horen en welke elders thuishoren. Voor een snelle eerste indruk van uw eigen plan kunt u in een paar vragen zien welke vergunningen mogelijk spelen, al blijft de keur van het waterschap daarbij een aparte stap die apart wordt nagekeken.
Waterschappen vragen bij het dempen van een sloot regelmatig om een vorm van compensatie, bijvoorbeeld door elders op het perceel waterberging terug te brengen, zodat de totale capaciteit van het systeem niet afneemt. Of dat in uw geval wordt gevraagd, en in welke vorm, is aan het waterschap om te beoordelen aan de hand van de eigen keur en de ligging van de sloot. Meer over hoe permi.eu aan zulke gegevens komt en ze actueel houdt, leest u op de pagina over de herkomst van onze informatie.
Heeft u een sloot, dam of duiker op uw terrein en wilt u weten waar u voor uw eigen plan moet zijn, dan is het verstandig eerst bij het eigen waterschap na te gaan wat de keur voorschrijft. Twijfelt u ook over de kant van de gemeente, dan geeft de gratis check op permi.eu een eerste richting, en vindt u op de pagina met veelgestelde vragen antwoord op wat vaker naar boven komt bij dit soort gecombineerde aanvragen.