Wilt u vanaf uw bedrijfspand of woning een auto de openbare weg op laten rijden over een nieuwe inrit, dan heeft u daarvoor meestal geen omgevingsvergunning nodig, maar wel toestemming van de gemeente in de vorm van een uitritvergunning. Die vergunning staat los van het bouwen zelf: het gaat om het gebruik van de stoeprand en de openbare weg, en dat is een ander toetsingskader dan bouwen op eigen grond.
De reden dat u die toestemming nodig heeft, is simpel: de stoep, de berm en de rijbaan zijn geen eigen terrein. Ze zijn openbare ruimte, beheerd door de gemeente of soms door de provincie of het waterschap. Wie daar een verlaagde band in wil laten maken, wijzigt iets aan die openbare ruimte, en daarover beslist de wegbeheerder, niet de eigenaar van het aangrenzende perceel.
Waarom de stoeprand niet van u is
De grond onder de stoep en de rijbaan is doorgaans gemeente-eigendom, ook als die stoep direct grenst aan uw bedrijfspand. Een uitrit aanleggen betekent dat u de bestrating aanpast, de kantopsluiting verlaagt en soms kabels of leidingen raakt die daar liggen. De gemeente wil daarom vooraf weten waar de uitrit komt, hoe breed hij wordt en of de verkeersveiligheid en het groen daarbij in het gedrang komen.
De regels voor deze vergunning staan meestal in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente, onder een bepaling over het maken, veranderen of hebben van een uitweg. De precieze voorwaarden en de te overleggen tekeningen verschillen per gemeente, en ook het tarief dat de gemeente voor de behandeling rekent, komt uit de eigen legesverordening. Dat verklaart waarom de kosten voor dezelfde soort uitrit in de ene gemeente anders kunnen zijn dan in de andere.
Wat de gemeente meestal toetst
Bij de beoordeling van een aanvraag kijkt de gemeente onder meer naar de verkeersveiligheid op de weg, naar het aantal parkeerplaatsen dat door de uitrit verdwijnt, naar bomen en groenvoorzieningen die in de weg kunnen staan, en naar kabels en leidingen die onder de bestrating liggen. Bij een uitrit vlak bij een kruising of een fietspad wordt vaak extra kritisch gekeken, omdat de zichtlijnen daar belangrijker zijn.
Als er bij de gewenste locatie een boom staat die weg moet, kan dat een aparte toets met zich meebrengen die los staat van de uitritvergunning zelf. Het is daarom verstandig om dat gedeelte van de aanvraag apart te bekijken voordat u een aannemer inschakelt. Een overzicht van de vergunningen die voor uw situatie kunnen samenkomen, vindt u op de pagina met alle vergunningen per situatie.
De aanvraag zelf
De aanvraag voor een uitritvergunning gaat doorgaans vergezeld van een situatietekening waarop de breedte en de plek van de gewenste uitrit staan aangegeven, en soms van een foto van de huidige situatie. Sommige gemeenten vragen ook om aan te geven hoeveel bestaande parkeerplaatsen op de openbare weg verdwijnen, omdat een uitrit ter plaatse van een parkeerplaats vaak anders wordt beoordeeld dan een uitrit die alleen bestaande bestrating doorbreekt.
Omdat de aanvraag om een oordeel van de wegbeheerder vraagt en niet om een bouwtechnische toets, loopt deze procedure via een ander loket dan een reguliere omgevingsvergunning. Wilt u voor uw eigen adres precies weten welk loket dat is, welke stukken nodig zijn en wat de gemeente voor de behandeling in rekening brengt, dan geeft de gratis check in een paar vragen daar een eerste beeld van, met de vindplaats in de eigen verordening van uw gemeente erbij.
Buren en omwonenden
Een nieuwe uitrit kan gevolgen hebben voor de directe omgeving, bijvoorbeeld omdat een parkeerplaats voor de deur van de buren verdwijnt of omdat het uitzicht op de weg verandert. Sommige gemeenten informeren omwonenden actief, andere leggen die verantwoordelijkheid bij de aanvrager. Ook als dat niet verplicht is, is het gebruikelijk om buren die rechtstreeks met de gevolgen te maken krijgen, vooraf te laten weten wat er gaat gebeuren.
Wat als de uitrit er al ligt zonder toestemming
Een uitrit die zonder vergunning is aangelegd, valt onder het gewone handhavingsbeleid van de gemeente. Toezichthouders kunnen daarbij kijken naar de vraag of de situatie alsnog vergund kan worden, of dat herstel van de oorspronkelijke bestrating wordt gevraagd. Hoe een gemeente in een concreet geval optreedt, is aan de toezichthouder zelf en laat zich niet in het algemeen voorspellen; voor een oordeel over uw eigen situatie is de gemeente of een jurist de aangewezen partij.
Over hoe permi.eu aan de gegevens per gemeente komt en waarom daar altijd de officiële vindplaats en de peildatum bij staan, leest u meer op de pagina over de werkwijze. Wilt u meteen weten wat een aanvraag in uw gemeente kost als permi.eu die voor u indient, dan staat dat overzichtelijk op de prijzenpagina.
Wilt u eerst voor uw eigen adres laten uitzoeken of, en tegen welk tarief, een uitritvergunning nodig is? De gratis check geeft dat antwoord binnen een paar vragen, met de bron erbij zodat u het zelf kunt controleren.